DEN BOSCH – Brabant is ongerust over Belgische plannen voor ondergrondse opslag van radioactief afval in de buurt van de Nederlandse grens. Dit kan volgens de provincie Noord-Brabant gevolgen hebben voor het drinkwater. Lees meer
België wil radioactief afval ondergronds gaan opslaan, mogelijk vlak over de grens ten zuiden van Zuidoost-Brabant. Hierover is in Brabant veel onrust ontstaan. De provincie heeft de Belgen gevraagd hun plannen toe te lichten. Dat gebeurt op regionale bijeenkomsten voor lokale raadsleden en bestuurders in Roosendaal (16 januari), Bergeijk (23 januari) en Tilburg (24 januari).
Besluitvorming
De provincie wil dat de Belgen de mogelijkheden beter onderzoeken en dat zij de provincie betrekken in het besluitvormingsproces. Formeel gaat de provincie er echter niet over. Gedeputeerde Van den Hout licht tijdens de bijeenkomsten het standpunt van de provincie toe. Daarbij gaat hij ook in op de mogelijkheden die de provincie al dan niet heeft om de Belgische plannen tegen te houden. Volgens internationale regelgeving had de Belgische overheid haar buurprovincie moeten betrekken bij de besluitvorming. Dit is niet gebeurd, waardoor de provincie haar bezwaren niet duidelijk heeft kunnen maken. Omdat het milieu, de drinkwatervoorraden en de veiligheid in Brabant in het geding zijn, vindt de provincie dat zij mee moeten kunnen praten.
Geen onomkeerbaar besluit
Brabant heeft er bij de Belgische Federale regering op aangedrongen voorlopig geen onomkeerbaar besluit te nemen over opslag in de Boomse klei. Gedeputeerde Van den Hout heeft begin februari 2012 overleg met minister Verhagen hierover om te zien in hoeverre de minister zijn invloed kan aanwenden bij de Belgen. De provincie werkt bestuurlijk samen met andere bezorgde partners, Brabant Water, Waterschap Aa en Maas, en de gemeente Bergeijk namens gemeenten in de Kempen.
Zorgen om Brabants drinkwater
Voor de opslag van hoogradioactief afval in de bodem heeft de Belgische overheid in haar plan, de grensstreek met Nederland op het oog. Onder meer in de buurt van Mol. Op zo’n 200 meter diepte zou het afval daar in een betonnen omhulsel moeten worden opgeslagen in de Boomse kleilaag. Deze laag grenst aan het grondwater dat richting Nederland stroomt. In Brabant wordt dit uiteindelijk gebruikt als drinkwater en grondstof voor de levensmiddelenindustrie.
Brabant maakt zich daarom zorgen over de mogelijke gevolgen van de Belgische plannen. Omdat specifieke kennis hierover bij de provincie ontbreekt, gaf zij in 2011 opdracht voor een onderzoek naar de mogelijke gevolgen van de ondergrondse opslag. Dit onderzoek is verricht door prof. Olsthoorn van de TU Delft en in september 2011 afgerond.
Vragen over Belgisch onderzoek
Uit dit onderzoek blijkt dat de Belgen na zorgvuldig onderzoek concluderen dat ondergrondse opslag op dit moment de veiligste opslagmethode zou zijn. Maar bij de Belgische bevindingen zijn belangrijke kanttekeningen te plaatsen:
- Slechts één locatie is uitgebreid onderzocht; de Boomse kleilaag. Een andere mogelijk geschikte locatie, de Ieperse kleilaag, is minder grondig onderzocht. Deze kleilaag ligt veel dieper (500 meter) en zou minder risico’s opleveren voor Brabant. Toch zijn de Belgen van plan nu al de Boomse kleilaag, dicht bij de Nederlandse grens, aan te wijzen.
- Volgens internationale regelgeving had de Belgische overheid haar buurprovincie moeten betrekken bij de besluitvorming. Dit is niet gebeurd waardoor de provincie haar bezwaren niet duidelijk heeft kunnen maken. Omdat het milieu, de drinkwatervoorraden en de veiligheid in Brabant in het spel zijn, vindt de provincie dat zij mee moeten kunnen praten.
Mede naar aanleiding van het onderzoek van prof. Olsthoorn hebben de Belgen inmiddels het onderzoek verbreed naar de mogelijkheden van opslag in de Ieperse klei.
Opslag in Nederland
Ook in Nederland loopt een landelijk onderzoek naar de opslag van Nederlands radioactief afval in diepe kleilagen. De provincie is vertegenwoordigd in de adviesgroep van dit onderzoek. Provinciale Staten van Noord-Brabant vinden dat er geen nucleair afval, afkomstig van kerncentrales, in de Brabantse bodem mag worden opgeslagen.
