LAARBEEK – Het moest een naam worden die iets zegt over de inhoud, waar de nieuwe brede Laarbeekse welzijnsstichting voor staat. Tijdens een werkconferentie voor personeel en partners kwam iemand met de suggestie Vierbinden. Het bestuur plakte er de ondertitel ‘verbinden in vitale kernen aan’. Dat geeft goed weer wat het doel is van de organisatie die op 1 januari ontstond uit een fusie van de Stichting Welzijn Laarbeek (SWL), de Stichting Welzijn Ouderen Laarbeek (SWOL) en de Stichting Gemeenschapshuizen Laarbeek (SGL). De nieuwe welzijnsinstelling werkt niet alleen goedkoper, ze krijgt ook een nieuwe, toekomstbestendige structuur. Lees meer
Foto: De directie en een deel van het bestuur van Vierbinden. Vlnr Hennie Antonis (directeur), Frank Mulkens (directeur), Johan van der Heijden (voorzitter), Adri van Boerdonk (bestuurslid) en John Moors (secretaris). In het bestuur zit ook een vertegenwoordiger van elke kern.
Door Wim Poels
De directe aanleiding voor de fusie is financieel. De gemeente Laarbeek bezuinigt vijftien procent op professionele instellingen, ook op de welzijnsorganisaties. Om de kosten te kunnen drukken leek samengaan van drie organisaties die de leefbaarheid in de kernen willen vergroten voor de hand te liggen.
Niet simpel
“Het proces was niet simpel”, erkent voorzitter Johan van der Heijden. Tenslotte waren er drie stichtingen met elk hun eigen positie, cultuur en doelgroep. “Terecht vonden ze dat datgene wat goed was opgebouwd, gewaarborgd moest blijven.” Samen vonden ze dat de bezuinigingen moesten in geen geval ten koste mochten gaan van de inhoud: zowel de openingstijden van gemeenschapshuizen als het welzijnsaanbod mochten niet verschralen. Ontslagen waren ongewenst.
Niet op de inhoud
Toch moest er geld bespaard worden. Omdat het niet op de inhoud mocht, moest het op de overhead. Tot 1 januari waren er twee directeuren met een volledige baan. Beide heren blijven aan, maar hebben in de nieuwe opzet nog elk voor vijftig procent een leidinggevende functie. De andere helft van hun tijd besteden ze aan uitvoerend werk. Frank Mulkens (oud-SWL) is directeur van het welzijnsgedeelte en daarnaast onder meer dorpsondersteuner voor Mariahout, terwijl voormalig directeur Hennie Antonis van SGL de directie voert over de gebouwen, terwijl hij ook het onderhoud onder zijn hoede neemt. De komende jaren, met nogal wat verbouwingen in het vooruitschiet, is er op dat gebied veel te doen.
Administratief werk
Daarnaast wordt er gesneden in het administratieve en secretariële werk. In de loop van de jaren werden de welzijnswerkers verplicht steeds meer achter hun bureau gaan zitten. Ze moesten immers op papier aan de subsidiegevers duidelijk maken waar ze hun tijd aan besteed hadden. “We hebben erover nagedacht of dat niet anders kan”, aldus Van der Heijden. In het nieuwe systeem leggen de uitvoerders nog altijd verantwoording af, maar doen ze dat door middel van evaluaties samen met de betrokkenen. “Dat is zinvoller dan een stuk papier waar niemand in de gemeenschap iets van hoort”, meent de voorzitter. In feite is de welzijnsinstelling er dus in geslaagd van de financiële nood een inhoudelijke deugd te maken.
Ondersteunend
Inhoudelijk gaat het welzijnswerk eveneens verschuiven. Vierbinden wordt minder een uitvoerende en steeds meer een ondersteunende organisatie die het vrijwilligers gemakkelijker maakt ‘hun ding’ te doen. De voorzitter kijkt even terug op de ontwikkelingen in het welzijnswerk van de laatste vijftien jaar. Voor het ontstaan van Laarbeek kenden zowel Beek en Donk als Lieshout een stichting met opbouwwerkers in de eigen kern. Parallel aan de gemeentelijke fusie gingen ook de welzijnsinstellingen samen. “We gingen centraliseren en kregen gespecialiseerde functies”, aldus Van der Heijden. “De binding met de kernen werd daardoor minder.” Om die band te hervinden zijn er inmiddels dorpsondersteuners: Berrie van de Waardenburg in Aarle-Rixtel, Henrie Bouwmans in Beek en Donk en Frank Mulkens in Mariahout. Xandieme Megens, de dorpsondersteuner voor Lieshout, treedt op 1 april aan.
Dorpsgericht
Die structuur maakt duidelijk dat Vierbinden weer dorpsgericht wil gaan werken. “Want elke kern is anders en heeft zijn eigen behoeften”, aldus Van der Heijden. Daarom komen er in de eerste helft van 2012 bijeenkomsten in de verschillende dorpen, waarbij partners van de welzijnsorganisatie en verenigingen aan kunnen geven wat ze van Vierbinden verwachten en de welzijnsinstelling duidelijk kan maken of dat realistich is. Na carnaval is Mariahout het eerst aan de buurt. Dergelijke worden in de toekomst mogelijk elk jaar in alle kernen gehouden.
Tegen de trend in
Met de nieuwe structuur gaat Vierbinden tegen de trend in. Steeds meer zie je grote welzijnsorganisaties ontstaan. In Laarbeek is er nooit serieus over gesproken om bij een grote instelling aan te sluiten. “Dan zou er eenheidsworst kunnen ontstaan. We denken niet dat het werkt als een manager in een kantoor in de grote stad bepaalt wat goed is voor Laarbeek”, denkt Van der Heijden.
Realistisch
Welzijnswerkers organiseerden voorheen zelf allerlei activiteiten. In het nieuwe beleid is het de bedoeling dat Vierbinden ondersteunt, maar vrijwilligers werkelijk uitvoeren. Dat lijkt idealistisch. Sommige verenigingen klagen over een tekort aan mensen die zich belangeloos inzetten, we roepen dat de maatschappij verindividualiseert. Toch toont de praktijk volgens het bestuur van Vierbinden aan dat het kan. “Regt eropaf, Carnabeats, de buurtbemiddeling zijn allemaal succesvolle projecten die draaien op vrijwilligers”, weet Hennie Antonis. “Zo heeft elke kern wel iets dat een voorbeeld kan zijn voor de andere dorpen.” Voor het tienerwerk in Lieshout bijvoorbeeld schaft Vierbinden binnenkort materiaal aan waarmee de zaal in hele korte tijd kan worden omgebouwd. Zo kunnen de vrijwilligers zich nog meer richten op hun activiteiten zelf. Bovendien is de zaal langer voor ander groepen beschikbaar omdat het ombouwen niet zo lang duurt.
Netwerk
Door deze werkwijze ontstaat een netwerk van vrijwilligers, wat het mogelijk maakt toekomstige veranderingen op te vangen. Van der Heijden denkt daarbij aan taken die de komende jaren naar de gemeente schuiven, zoals de jeugdzorg en een deel van de AWBZ.
Beheerders
Voor de beheerders van de gemeenschapshuizen is in de toekomst een nog belangrijker rol weggelegd. Charlot Coolen (Dorpshuis Lieshout), Marij Vervoort (Ontmoetingscentrum Beek en Donk) en Lambert Sanders (Buurthuis Mariahout) zijn samen met de dorpsondersteuners de ogen en oren van de welzijnsorganisatie en horen bij uitstek wat er leeft in een dorp.
Nieuw elan
Het personeel van de welzijnsorganisatie heeft de afgelopen maanden een lastige en onzekere periode doorgemaakt, zo beseft de voorzitter. Dat de drie instellingen zouden samengaan was al een tijd bekend, maar hoe de nieuwe structuur eruit gaat zien werd pas half december duidelijk. “Maar nu het zover is, proef ik een nieuw elan. Men heeft er zin in”, aldus Van der Heijden.
Nu aan ons
“We zijn ons ervan bewust dat het nu aan ons is aan te tonen dat lokaal welzijnsbeleid werkt”, zegt penningmeester John Moors. “Over vier jaar willen we een zodanig goede relatie met de inwoners hebben, dat ze bij een eventuele nieuwe bezuinigingsronde zeggen dat de gemeente in ieder geval van Vierbinden af moet blijven.”
